Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından yayımlanan Mayıs 2024 verilerine göre, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) yıllık bazda %65,48 oranında arttı. Aylık bazda ise %0,42 oranında bir artış gerçekleşti. Bu artış oranları, ekonominin çeşitli sektörlerindeki dinamik değişimleri ve enflasyon baskılarını yansıtıyor.
YD-ÜFE, 2024 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,42 artarken, 2023 yılının Aralık ayına göre %14,11 oranında bir artış kaydetti. Aynı dönemde, on iki aylık ortalamalara göre ise %59,60 oranında bir artış yaşandı. Bu veriler, ihracat yapan üreticilerin maliyetlerinin önemli ölçüde arttığını gösteriyor ve küresel piyasalardaki fiyat dalgalanmalarının Türkiye'deki üreticiler üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
Sanayinin iki ana sektörü olan madencilik ve taş ocakçılığı ile imalat sanayindeki yıllık değişimler dikkat çekici. Madencilik ve taş ocakçılığında %73,45 oranında bir artış yaşanırken, imalatta bu oran %65,34 olarak gerçekleşti. Bu durum, özellikle ham madde ve temel sanayi ürünlerinde maliyetlerin hızla yükseldiğine işaret ediyor.
Ana sanayi gruplarındaki yıllık değişimler de farklı sektörlerin karşı karşıya olduğu maliyet baskılarını ortaya koyuyor. Ara mallarında %58,94, dayanıklı tüketim mallarında %71,72, dayanıksız tüketim mallarında %67,34, enerjide %75,80 ve sermaye mallarında %70,72 oranında artış yaşandı. Bu oranlar, üretim sürecinde kullanılan tüm girdilerin maliyetlerinde genel bir artış trendi olduğunu gösteriyor.
Aylık bazda değerlendirildiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe %2,85, imalat sektöründe ise %0,37 oranında artış görüldü. Bu artışlar, kısa vadeli maliyet artışlarının sektörler üzerinde yarattığı baskıyı ortaya koyuyor. Özellikle madencilik ve taş ocakçılığı sektöründeki yüksek aylık artış, bu alanda daha hızlı maliyet artışlarının yaşandığını gösteriyor.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerinde ise ara mallarında %0,94, dayanıklı tüketim mallarında %1,68, dayanıksız tüketim mallarında %0,67 ve sermaye mallarında %0,73 oranında artış kaydedildi. Enerji sektöründe ise %8,25 oranında bir azalış yaşandı. Enerji maliyetlerindeki bu düşüş, diğer sektörlerdeki maliyet artışlarını bir nebze de olsa dengeleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.
Bu veriler, Türkiye'deki üreticilerin küresel piyasalardaki maliyet artışlarıyla nasıl başa çıktıklarını ve sektörler arasındaki farklılıkları net bir şekilde ortaya koyuyor. YD-ÜFE'deki bu artışlar, ihracat yapan firmaların rekabet gücünü etkileyebilecek ve ekonomi politikaları üzerinde önemli etkiler yaratabilecek nitelikte.
Kaynak: tuik.gov.tr
Haber Merkezi
