Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 Su ve Atıksu İstatistikleri, Türkiye’nin su çekiminde artış yaşadığını ortaya koydu. Araştırma kapsamında belediyeler, imalat sanayi işyerleri, termik santraller, OSB müdürlükleri, maden işletmeleri ve köyler tarafından su kaynaklarından 2022 yılında 19,2 milyar metreküp su çekilirken, 2024 yılında bu miktar 20,3 milyar metreküpe yükseldi. Bu artış, hem sanayi faaliyetleri hem de nüfus yoğunluğuna bağlı su talebindeki yükselişe işaret ediyor.
Su Kullanımında Deniz Kaynaklarının Payı Dikkat Çekti
2024 yılında çekilen suyun yüzde 54,6’sı denizlerden sağlanırken, yüzde 45,4’lük kısmı tatlı su kaynaklarından temin edildi. Denizden çekilen suyun yüzde 93,8’inin soğutma amaçlı kullanılması, özellikle enerji üretimi ve büyük sanayi tesislerinin su ihtiyacının ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor. Tatlı su kaynaklarının kullanımında ise belediyeler yüzde 81 ile ilk sırada yer aldı.
Atıksu Deşarjı Yüksek Seviyelerde
Belediyeler ve diğer kurumlar tarafından 2024 yılında doğrudan alıcı ortamlara toplam 17,2 milyar metreküp atıksu deşarj edildi. Atıksuyun yüzde 75,9’u denizlere, yüzde 19,5’i akarsulara bırakıldı. Denize bırakılan atıksuların yüzde 80,1’inin soğutma suyundan oluşması, sanayi ve enerji tesislerinin çevresel yükünü ortaya koyuyor. Atıksu kaynaklarına bakıldığında termik santraller yüzde 50,2 ile ilk sırada yer aldı.
Arıtılan Atıksu Oranı Yükseldi
Soğutma suyu hariç tutularak yapılan değerlendirmede, alıcı ortamlara bırakılan atıksuyun yüzde 78,3’ünün arıtıldığı görüldü. Bu oran, çevresel farkındalığın ve arıtma tesisi yatırımlarının arttığını gösteriyor. Deşarj edilen tüm atıksuların yüzde 60,9’u soğutma sularından oluşurken yüzde 39,1’ini diğer atıksular oluşturdu.
Belediyelerin İçme Suyu ve Kanalizasyon Hizmetleri Genişledi
Toplam 1 401 belediyenin 1 397’si içme ve kullanma suyu şebekesi ile hizmet verirken, hizmet verilen belediye nüfusunun oranı yüzde 98,8 olarak belirlendi. Belediyeler tarafından su kaynaklarından çekilen 7,5 milyar metreküp suyun büyük kısmı barajlar, kuyular ve kaynaklardan sağlandı. Kanalizasyon şebekesiyle hizmet verilen belediye oranı ise yüzde 92,8’e ulaştı. Bu veriler, altyapı hizmetlerinin Türkiye genelinde giderek yaygınlaştığını ortaya koyuyor.
Kişi Başı Su Tüketiminde Büyük Şehirler Arasında Farklılıklar Var
Belediyelerde kişi başı günlük ortalama su miktarı 255 litre olarak hesaplandı. Bu rakam, su tüketim alışkanlıklarının kentlere göre ciddi farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. İstanbul'da kişi başı günlük ortalama su çekimi 203 litre olurken, Ankara’da 270 litre, İzmir’de ise 215 litre olarak kaydedildi. Atıksu tarafında ise kişi başı günlük ortalama deşarj miktarı Türkiye genelinde 210 litre seviyesinde gerçekleşti.
Arıtılan Atıksuların Yeniden Kullanım Potansiyeli Artıyor
Belediyeler tarafından arıtılan atıksuyun yüzde 85,4’ü atıksu arıtma tesislerinden geçerek çevreye bırakıldı. Arıtılan suyun yüzde 53,8’i gelişmiş arıtma yöntemleriyle işlendi. Arıtılan atıksuyun yüzde 1,3’ünün sanayi ve tarımsal sulama alanlarında yeniden kullanılması ise gelecek yıllarda atıksu geri kazanımının artabileceğine işaret ediyor.
Kaynak: tuik.gov.tr
Haber Merkezi
