Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Ağustos ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerine göre, Türkiye genelinde tarımsal girdi maliyetleri artmaya devam etti. Buna göre, Tarım-GFE Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 1,30, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 34,09 oranında arttı. Endeksteki yükseliş, tarımsal üretimde maliyet baskısının sürdüğünü ve çiftçilerin girdi fiyatlarındaki artıştan doğrudan etkilendiğini ortaya koydu.
Yıllık Artış Yüzde 34’ü Aştı
TÜİK verilerine göre tarımsal girdi fiyat endeksi 2025 yılı Ağustos ayında (2020=100) baz alınarak bir önceki aya göre yüzde 1,30, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 23,81, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,09 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,94 arttı. Bu oranlar, tarım sektöründe maliyet enflasyonunun devam ettiğini ve üreticinin üzerindeki ekonomik yükün azalmadığını gösteriyor. Yıllık artış oranının yüzde 30’un üzerinde seyretmesi, gıda fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskının sürdüğüne işaret ediyor.
Tarımsal Üretimde Kullanılan Mal ve Hizmetler Zamlandı
Ana gruplara göre değerlendirildiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde aylık bazda yüzde 1,55 artış yaşanırken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 0,18 azalış kaydedildi. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 35,07, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 28,51 oranında arttı. Bu veriler, üretim sürecinde kullanılan temel girdilerin maliyetinin yatırım harcamalarına göre daha hızlı arttığını ve kısa vadede çiftçinin üretim giderlerinin ağırlaştığını ortaya koyuyor.
Veteriner Harcamaları Yıllık Yüzde 59 Arttı
Alt gruplar incelendiğinde, yıllık değişimin en yüksek olduğu kalem yüzde 59,79 artışla veteriner harcamaları oldu. Bu durum, hayvancılıkla uğraşan üreticilerin artan hizmet ve ilaç maliyetlerinden ciddi şekilde etkilendiğini gösteriyor. Özellikle yem, ilaç ve veterinerlik hizmetlerinde görülen fiyat artışları, et ve süt üretim maliyetlerini doğrudan artırıyor. Uzmanlar, bu eğilimin devam etmesi halinde hayvansal ürün fiyatlarında da yeni zam dalgalarının yaşanabileceğini belirtiyor.
Aylık Artışta gübre ve toprak Geliştiriciler İlk Sırada
Aylık bazda değişimin en yüksek olduğu grup ise yüzde 3,94 artışla “gübre ve toprak geliştiriciler” oldu. Gübre fiyatlarındaki bu yükseliş, önümüzdeki üretim sezonunda tarımsal verim üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Çiftçiler, artan gübre maliyetleri nedeniyle ekim alanlarını daraltma veya kullanılan gübre miktarını azaltma eğilimine girebilir. Bu durum, özellikle tahıl ve sebze üretiminde verim kaybı riskini artırıyor.
Üretici Üzerindeki Maliyet Baskısı Devam Ediyor
Ağustos ayı verileri, tarım sektöründe maliyet enflasyonunun henüz kontrol altına alınamadığını ortaya koydu. Tarımsal girdilerdeki fiyat artışı, üreticinin kâr marjını daraltırken, gıda fiyatlarını da dolaylı olarak yukarı çekiyor. Uzmanlar, maliyetlerin düşürülmesi ve üreticinin sürdürülebilirliğini sağlamak için girdi desteklerinin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Enerji, gübre ve yem maliyetlerindeki istikrarın sağlanması, hem çiftçinin gelirini korumak hem de tüketiciye yansıyan fiyat artışlarını sınırlamak açısından büyük önem taşıyor.
Kaynak: tuik.gov.tr
Haber Merkezi
