Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Dış Ticaret Endeksleri, Eylül 2025 dönemine ilişkin dış ticaret hareketlerinin yönünü ortaya koydu. Verilere göre ihracat birim değer endeksi, Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6 arttı. Bu artış, özellikle gıda, içecek ve tütün grubundaki yüzde 11,1’lik yükseliş ile desteklendi. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 6,9’luk artış da genel endeksin yukarı yönlü hareketine katkı sundu. Buna karşın yakıt grubunda yaşanan yüzde 7,1’lik düşüş dikkat çekti.
İhracat Miktar Endeksi Geriledi ancak Yakıt Grubunda Sert Artış Yaşandı
Eylül 2025 verilerine göre ihracat miktar endeksi bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3 azaldı. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 11,9’luk gerileme, toplam endeksteki düşüşün ana belirleyicilerinden biri oldu. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1 düşüş kaydedilirken, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 3,1’lik azalış dikkat çekti. Buna rağmen yakıt grubunda yaşanan yüzde 28,9’luk çarpıcı yükseliş, miktar endeksinde önemli bir dengeleyici unsur olarak öne çıktı.
İthalat Birim Değer Endeksinde Ilımlı Artış
TÜİK’in açıkladığı verilere göre ithalat birim değer endeksi, Eylül 2025’te geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,7 yükseldi. Gıda, içecek ve tütün grubunda yüzde 10,2 artış yaşanırken, imalat sanayi ürünlerinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 2 artış kaydedildi. Buna karşın yakıt grubundaki yüzde 9,1’lik düşüş ile ham maddelerde (yakıt hariç) görülen yüzde 4,5’lik gerileme, ithalat birim değer endeksinin yükseliş hızını sınırladı.
İthalat Miktar Endeksi Güçlü Artış Gösterdi
Eylül 2025’te ithalat miktar endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,9 arttı. Gıda, içecek ve tütünde kaydedilen yüzde 10,9’luk yükseliş, iç talebin güçlü olduğuna işaret etti. Ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 3,2, yakıtlarda yüzde 6,1 artış yaşanırken, imalat sanayinde (gıda, içecek ve tütün hariç) yüzde 3,5’lik büyüme ithalatın genel anlamda hızlandığını gösterdi. Bu tablo, üretim sektörlerinin ihtiyaç duyduğu girdilere yönelik talebin arttığı şeklinde yorumlanıyor.
Dış Ticaret Endeksleri Ekonomide Farklı Sinyaller Veriyor
Eylül 2025 dış ticaret verileri, Türkiye ekonomisinin dış ticaret bileşenlerinde karma bir görünüm ortaya koydu. İhracat birim değer endeksindeki artış olumlu bir tablo çizerken, ihracat miktar endeksindeki düşüş dikkat çekti. Bu durum, ihracatın daha yüksek değerli ürünlere yöneldiğine, ancak miktarsal olarak bir daralma yaşandığına işaret ediyor. Öte yandan ithalat tarafında hem birim değer hem de miktar endekslerindeki artış, özellikle üretim sektörlerinde talebin canlı kaldığını gösteriyor. Ekonomistler, sanayi üretiminin seyri ve iç talep dinamiklerine bağlı olarak bu eğilimlerin yılın son çeyreğinde de etkili olabileceğini değerlendiriyor.
Kaynak: tuik.gov.tr
Haber Merkezi
